مطالعات رسانه ای
مطالعات رسانه‌ای

مطالعات رسانه‌ای نام حوزه‌ای از علوم ارتباطات است که به مطالعه رسانه‌های جمعی و آثار آنها بر افراد و جوامع می‌پردازد. از پیشگامان این حوزه مارشال مک‌لوهان و استوارت هال هستند. در ایران مطالعات رسانه‌ای به عنوان زیر مجموعه‌ای از علوم ارتباطات در دانشگاه تهران تدریس می‌شود.





ارتباطات رشته‌ای دانشگاهی است که به بررسی پدیدهٔ ارتباط می‌پردازد. ارتباط فرایند تبادل داده‌هاست که معمولاً از رهگذر سامانه‌ای از نمادهای مشترک انجام می‌گیرد. ارتباطات امروزه دارای دو حوزه کلی است، یکی ارتباطات به عنوان یکی از شاخه‌های علوم انسانی که شامل زیرشاخه‌هایی از جمله مطالعات ارتباطی و روزنامه‌نگاری و روابط عمومی است، و دیگری ارتباطات به عنوان یکی از شاخه‌های فناوری که مخابرات از زیرشاخه‌های آن بشمار می‌آید.

ارتباطات علم برقراری ارتباط است و دارای شاخه‌های گوناگون از جمله ارتباطات انسانی و ارتباطات همگانی است. ارتباط به معنای ایجاد رابطه تعامل و گفتگو است. در حال حاضر ارتباطات جزو مهم‌ترین و مورد علاقه‌ترین علوم است.




رشته دانشگاهی

ارتباطات رشته‌ای دانشگاهی است که به بررسی پدیدهٔ ارتباط می‌پردازد. ارتباط فرایند تبادل داده‌هاست که معمولاً از رهگذر سامانه‌ای از نمادهای مشترک انجام می‌گیرد. ارتباطات امروزه دارای دو حوزه کلی است، یکی ارتباطات به عنوان یکی از شاخه‌های علوم‌انسانی که به ارتباطات اجتماعی معروف است و در ایران شامل زیرشاخه‌هایی از جمله تحقیق در ارتباطی جمعی، مدیریت رسانه، روزنامه‌نگاری، روابط عمومی، مدیریت رسانه خبرگزاری‌ها، تبلیغات بازرگانی و خود ارتباطات اجتماعی است و دیگری ارتباطات به عنوان یکی از شاخه‌های فناوری ارتباطات و اطلاعات است که IT و ICT و مدیریت IT در ایران از زیرشاخه‌های آن بشمار می‌آید.

ارتباطات در ارتباطات اجتماعی بر اساس سیستم اجتماعی مورد نظر تعریف می‌شود بطور مثال در ارتباطات انسانی «تفهیم و تفاهم و تسهیم معنی» (علی اکبر فرهنگی) قابل کاربرد است ولی در رسانه‌ها از تعریف محسنیان راد استفاده می‌شود که می‌گوید «فراگرد انتقال پیام از گیرنده به فرستنده مشروط بر اینکه مفهوم متجلی شده در گیرنده شبیه معنی مورد نظر فرستنده باشد» البته برای موارد دیگر مانند موسیقی باید از تعاریف دیگری در ارتباطات استفاده کرد.

تعریف ارتباطات در علوم پایه از مدل شنن و ویور استفاده می‌کند و در آن انتقال سیگنال و اطلاعات از مهم‌ترین ارکان بشمار می‌آید.

رشته ارتباطات دارای گستره وسیعی است. نخستین کالج هایی که به آموزش علوم ارتباطات می پرداختند، مدارس روزنامه نگاری بودند. تا مدت‌ها میان متخصصین روزنامه نگاری و اندیشمندان رشته تازه ایجاد شده ارتباطات بر سر موضوع علم ارتباطات جدل وجود داشت.این موضوع کماکان به صورت کامل حل نشده است. از چالش‌های دیگر ارتباطات نسبت آن با حوزه‌های مثل جامعه شناسی، نقد ادبی، مطالعات فرهنگی، مطاعات فیلم و سینما و... است. واقعیت آن است که ارتباطات ماهیتی میان رشته ایی داشته و در ارتباطات با حوزه‌های متعدد علوم انسانی قرار دارد.

به طور کلی می‌توان گفت از نسبت میان علوم ارتباطات با سیاست، گرایشی تحت عنوان ارتباطات سیاسی از نسبت میان ارتباطات و توسعه گرایشی تحت عنوان ارتباطات و توسعه و از نسبت میان مدیریت و ارتباطات رشته روابط عمومی شکل گرفته است. رشته روزنامه نگاری نیز که بنیان اولیه این رشته محسوب می گردد. تحولات بوجود آمده در حوزه ارتباطات راه دور اینترنت و شبکه نیز موضوع و گرایش مهم دیگری در مطالعات ارتباطات است. مطالعه رسانه‌ها با رویکرد نقد فرهنگی از حوزه‌های دیگر این رشته است.




ارتباط از راه دور

ارتباط از راه دور انتشار کلمه، صدا، پرونده یا اطلاعات به صورت علایم الکتریکی یا الکترو مغناطیسی، در فواصل طولانی است.

نظام‌های ساده ارتباطی از آغاز قرن نوزدهم کاربرد داشتند. رمزی معروف به سِمافور، که در آن برای نشان دادن هر حرف از دو بازوی متحرک و آینه ای به نام هلیوگراف برای بازتاب نور استفاده می‌شد، که به وسیله آن مردم برای کسانی که در دید رس آنان بودند، با نشانه‌ها پیام می فرستادند.




پالس‌های الکتریکی

با تلگراف برقی می‌شد پیام‌های رمز گذاری شده را به صورت پالس‌های الکتریکی از راه سیم‌های مسی به جاهای دور تری فرستاد. این دستگاه را ویلیام کوک و چارلز ویتستون، در سال 1837 در انگلستان اختراع کردند و چندی بعد، شرکت‌های راه آهن از آن استفاده کردند. در تلگراف آمریکایی ساموئل مورس، که در همان زمان اختراع شد، پالس‌های رمز گذاری برای فرستادن پیام از جایی به جای دیگر به کار می‌رفت.

رمز نقطه و خط مورس تا سال 1997، اعتبار جهانی داشت.




پیام بدون سیم
در سال 1876، الکساندر گراهام بل کشف کرد که چگونه می‌توان صدای انسان را از راه سیم فرستاد و در ضمن این مطالعه، تلفن را اختراع کرد. بعد، گولیلمو مارکونی، مخترع ایتالیایی، با استفاده از کشفیات هانریش هرتز، فیزیک دان آلمانی دربارهٔ امواج الکترو مغناطیسی که در سال 1894 صورت گرفته بود، تلگراف بی سیم را اختراع کرد. مارکونی، در سال 1901، با فرستادن پیام به صورت امواج رادیویی، دو تلگرافچی را در دو سوی اقیانوس اطلس با هم ارتباط داد. با گسترش استفاده از رادیو، فرستادن صدا امکان پذیر شد.




دور دنیا در چند ثانیه
آرتور سی کلارک، نویسنده انگلیسی داستان‌های علمی – تخیلی، در سال 1945 پیشنهاد کرد که دستگاه رله را روی ماهواره‌هایی بگذارند که هر 24 ساعت، یک بار مدار زمین را طی می‌کنند و در نقطه‌ای در فاصله 36000 کیلومتری بالای زمین باقی می مانند. رویای او در سال 1964، زمانی که ماهواره « سینکام3 » با موفقیت پرتاب شد به تحقق پیوست؛ بدین وسیله دو نقطه زمین تقریبا بلافاصله به هم وصل می‌شوند.




فکس(نمابر)

دستگاه فکس(نمابر) پیام و تصویر را از راه خطوط تلفن ارسال می‌کند. این دستگاه را برای نخستین بار، آرتور کورن آلمانی در سال 1902 میلادی به نمایش گذاشت و در دهه 1920 وارد بازار کار شد.

فیبر نوری و اینترنت از دیگر وسایل برای ارتباط از راه دور می‌باشند.




روابط عمومی الکترونیک

نحوهٔ بکارگیری فناوریهای جدید ارتباطی و شیوه‌های نوین اطلاع رسانی در جهت ارائه خدمات منطبق بر خواسته‌های مخاطبان بطور لحظه‌ای به منظور تحقق اهداف روابط عمومی است.

روابط عمومی الکترونیک لازمه و پیش فرض تحقق دولت الکترونیک است. دولت الکترونیک اصطلاحی است که به ارائه خدمات دولتی از طریق اینترنت و با استفاده از ابزارهای رایانه‌ای اطلاق می‌شود.




روابط عمومی الکترونیک در ایران
غایت بحث راه اندازی روابط عمومی الکترونیک در ایران، رسیدن به روزی است که بتوان تمام خدمات دولتی و حتی خصوصی را به راحتی و حتی بدون نیاز به مراجعه به پایگاههای مختلف، تنها با اتصال به یک پایگاه واحد انجام داد. بحث روابط عمومی الکترونیک در واقع اطلاع رسانی به موقع با استفاده از ابزارهای نوین و همگام با روزآمد شدن فناوری‌ها در این حوزه است.




روابط عمومی سنتی

در شکل سنتی روابط عمومی برای راهنمایی مراجعین تان کار شما تهیه بروشور بصورت مکتوب، نصب تابلوی راهنمای طبقات و مواردی از این قبیل بود.

فرض کنید بسیاری از سازمانهای رسمی کشور، دارای ساختمانهای متعددی است و شما برای انجام کارتان نیاز دارید به هر ساختمانی و یا آدرسهای متفاوتی مراجعه کنید.

از تهیه مدارک مورد نیاز گرفته تا دانستن محل مراجعه از جمله اطلاعاتی است که اصولاً روابط عمومی‌های سازمان باید آنها را تهیه کرده و در قالب بروشوری به مراجعه کنندگان داده و یا در اختیار متصدیان مربوطه بگذارند.

با وجود چنین ابزاری است که مردم می‌توانند نظرات خود را بسیار راحتتر و بدون گذراندن فیلترها و سدهای مستحکم به سمع و نظر مسئولین سازمان برسانند. بی اغراق سرعت در اطلاع رسانی اصلی‌ترین عنصری است که روابط عمومی الکترونیک را به روابط عمومی سنتی تحمیل کرده‌است.




بولتن ساز
یکی از وظایف روابط عمومی‌ها رصد اخبار در رسانه‌ها و ساخت بریده جرائد و یا بولتن روزانه است. نرم‌افزارهایی به این منظور طراحی شده‌اند که به صورت اتوماتیک متن اخبار رسانه‌ها را رصد و بانک اطلاعاتی جدیدی از آنها می‌سازند. این برنامه‌ها الگوریتم پیچیده‌ای دارند و از چند برنامه جهت دریافت اخبار، جستجو در آنها و کتابخانه سازی از آنها را بر عهده دارند.




مجلات الکترونیک
از دیگر مواردی که جزء مهمترین مزایای مجلات الکترونیک است می‌توان به اطلاع رسانی لحظه‌ای، دسترسی سریع به اطلاعات، کاهش حجم نامه‌های اداری و بایگانی، پائین آوردن هزینه‌ها مانند چاپ و انتشار، برگزاری نمایشگاه و... و همچنین فراگیر و فرامرز بودن آن اشاره کرد.




رسانه‌های دیجیتال
از رسانه‌های دیجیتال می‌توان به رسانه‌های کامپیوتری، موبایلی و بروشور‌های دیجیتال نام برد. به عنوان مثال: موبایل کاتالوگ‌ها در زمینه موبایل، مجلات الکترونیکی و....




تویترها

میکرو بلاگینگ

ایمیل
ایمیل یا صندوق پستی که امروزه کاربرد زیادی در بین کابران ایرانی پیدا نموده است. در نظر بگیرید برای نشان دادن یک طرح و یا متن پس از اخذ سفارش باید متن را در شرکت و یا محل کار خود انجام داده و برای گرفتن تایید باید دوباره به محل کار فرد نامبرده رفت و آن را تایید گرفت. حال باید حساب کرد که فرد مذکور در شهر شما باشد و امکان دسترسی به وی امکان پذیر است. ولی در پست الکترونیکی یا ایمیل شما می‌توانید از سراسر دنیا کار را قبول نموده و سفارش مورد نظر را انجام داده و دوباره کار را جهت تایید به فرد مورد نظر ارسال فرمایید بدون اینکه تحرک جسمی از خود نشان دهید. برای روشن شدن بیشتر موضوع مثالی دیگر می‌زنم. شما برای اینکه از وضعیت و اوضاع و احوال دوست خود مطلع شوید باید کاغذ و قلم برداشته و برای وی نامه‌ای بنویسید و آن را به صندوق پستی بیندازید. سپس پستچی نامه شما را به اداره پست منتقل نموده و در آنجا تفکیک می‌نمایند و به نشانی دوست شما ارسال می‌شود که این امر مستلزم کذر وقت و زمان است. ولی امروزه با پیشرفت تکنولوژی که فاصله‌ها را از بین برده شما با ایمیل و حتی چت کردن می‌توانید از حال دوستتان در کمترین زمان ممکن (حتی بدون فوت زمان) خبردار شوید. 
... page1 - page2 - page3 ...